Central Park

အေမရိကန္ရဲ႕ နယူးေယာက္ၿမဳိ႕ဟာ ကမာၻေခတ္အမီဆုံးၿမဳိ႕ထဲမွာ ပါ၀င္ပါတယ္။ ဒီၿမဳိ႕ရဲ႕ ထူးျခားခ်က္ကေတာ့ တျခားေခတ္မီၿမဳိ႕ေတာ္ေတြမွာ မရွိတတ္တဲ့ ႀကီးမားတဲ့ ပန္းၿခံႀကီးတစ္ခု ရွိေနတာပါ။ ဒီပန္းၿခံႀကီးကိုေတာ့ central park လုိ႔လူသိမ်ားၾကၿပီး နယူးေယာက္ၿမဳိ႕ Manhattan မွာ ရွိပါတယ္။ ထူးထူးျခားျခား ေခတ္အမီဆုံးဆုိတဲ့ ၿမဳိ႕ရဲ႕အလယ္ေခါင္မွာတည္ရွိၿပီး လူ နဲ႔ သဘာ၀အလွကို ဆက္စပ္ေပးထားတဲ့ေနရာဆုိရင္လည္း မမွားပါဘူး။

ဒီပန္းၿခံႀကီးကုိ ၁၈၅၇ခုွစ္က စတင္ၿပီး ျပဳစုပ်ဳိးေထာင္ခဲ့တာပါ။ ေျမဧကေပါင္း ၇၇၈ဧကေပၚမွာတည္ေဆာက္ခဲ့ၿပီး အဲဒီအခ်ိန္က ေဒၚလာ ၅သန္း ခန္႔ကုန္က်ခဲ့ပါတယ္။ တည္ေဆာက္ခဲ့တဲ့ ဗိသုကာပညာရွင္ေတြရဲ႕အမည္ကေတာ့ Frederick Law Olmsted နဲ႔ Calvert Vaux တုိ႔ျဖစ္ပါတယ္။ တစ္ႏွစ္ခန္႔တည္ေဆာက္ခဲ့ၿပီး ၁၈၅၈ခုႏွစ္မွာ စတင္ဖြင့္လွစ္ခဲ့ပါတယ္။ အေမရိကန္ျပည္တြင္းစစ္အတြင္းမွာ ဆက္လက္တည္ေဆာက္ခဲ့ၿပီး ၁၈၇၃မွာေတာ့ ပုိမုိႀကီးထြားလာၿပီး ၈၄၃ဧက(၁.၃ စတုရန္းမုိင္) အထိရွိလာတာျဖစ္ပါတယ္။

ပန္းၿခံတည္ေဆာက္စဥ္မွာ ဧရိယာထဲမွာ ပါ၀င္တဲ့ ရြာတစ္ရြာလုံးကို ဖယ္ရွားခဲ့ရပါေသးတယ္။ Seneca ဆုိတဲ့ ၁၉ရာစု အလယ္ပုိင္းေလာက္က ရွိခဲ့တဲ့ အာဖရိကန္-အေမရိကန္ လူမ်ဳိးေတြရဲ႕ရြာျဖစ္ပါတယ္။ ၁၈၆၀ အထိ ဦးေခါင္းမည္းသုိးေတြရဲ႕ က်က္စားရာေနရာတစ္ခုျဖစ္ခဲ့ၿပီး ေနာက္ပုိင္းမွာေတာ့ Prospect Park ပန္းၿခံကုိ ေရြ႕ေျပာင္းခံခဲ့ရပါတယ္။

သစ္ပင္ေပါင္း ၂၆၀၀၀ ေက်ာ္ စုိက္ပ်ဳိးထားၿပီး ၁၇၀၀ေက်ာ္က အေမရိကန္ elms ပင္ေတြျဖစ္ပါတယ္။ အျခားအပင္ငယ္ေလးေတြကုိ စုေပါင္းေရတြက္မယ္ဆုိရင္ေတာ့ ၂သိန္း ၇ေသာင္းခန္႔ရွိမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ ရွဥ့္ေတြ ၊ ေျမာက္အေမရိကရွဥ္႔ ၊ ရက္ကြန္း ၊ အေမရိကန္သားပုိက္ေကာင္အငယ္စား နဲ႔ ငွက္အမ်ဳိးမ်ဳိးကုိေတြ႔ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ စုစုေပါင္း လူသြားလမ္းအရွည္ေပါင္း ၅၈ မုိင္ခန္႔ရွိပါတယ္။ အရွည္ဆုံးပတ္လမ္းေၾကာင္းတစ္ခုတည္းတင္ ၆.၁မုိင္ရွိပါတယ္။

ဒီပန္းၿခံထဲမွာ လူလုပ္ေရကန္ ၇ကန္လည္း ပါ၀င္ပါေသးတယ္။ လမ္းေလွ်ာက္တဲ့သူမ်ား အပန္းေျဖအနားယူဖုိ႔အတြက္ လမ္းေဘးတစ္ခ်က္စီမွာ ထုိင္ခုံေပါင္း ၉၀၀၀ေက်ာ္ကုိလည္း ထည့္သြင္းထားပါေသးတယ္။ ျမင္ကြင္းေတြ လန္းဆန္းေစဖုိ႔ ရုပ္တုေပါင္း ၅၁ရုပ္ ၊ တံတားခုံး ေပါင္း ၃၆ ခု နဲ႔ ေရပန္း ၁၀၀ေက်ာ္ကုိလည္း တည္ေဆာက္ထားပါတယ္။ ကစားကြင္းေတြ ၊ ျပဇာတ္ရုံ ၊ တိရစာၦန္ရုံ နဲ႔ျပတုိက္ေတြရွိတအျပင္ လူေပါင္း ၁သန္း၀န္းက်င္ တစ္ၿပဳိင္နက္ Live Show ပြဲၾကည့္ႏုိင္တဲ့ေနရာလည္းရွိပါတယ္။ ကမာၻေပၚမွာရွိတဲ့ ရုပ္ရွင္ကားေတြထဲမွာ ထည့္သြင္းအရုိက္ခံရဆုံးေနရာတစ္ခုလည္းျဖစ္ပါတယ္။

အေမရိကန္ Interior ဌာနက ႏုိင္ငံသမုိင္းအထိမ္းအမွတ္ေနရာတစ္ခုအျဖစ္သတ္မွတ္ၿပီး ၂၀၁၇မွာေတာ့ UNESCO ရဲ႕ ကမာၻ႔အေမႊအႏွစ္ေနရာအျဖစ္ သတ္မွတ္ျခင္းခံရပါတယ္။ ယခုလက္ရွိလည္း အက်ဳိးအျမတ္မယူအဖြဲ႔အစည္းတစ္ခုျဖစ္တဲ့ Central Park ထိမ္းသိမ္းေရးအဖြဲ႔လက္ေအာက္မွာ ထားရွိၿပီး ပန္းၿခံႀကီး အၿမဲစိမ္းလန္းေနေစဖုိ႔ ၂၄နာရီမျပတ္ စနစ္တက်ထိမ္းသိမ္းေနဆဲျဖစ္ပါတယ္။ ႏွစ္စဥ္လည္ပတ္သူေပါင္း ၂၅သန္း ေက်ာ္ ရွိတဲ့ အထင္ကရေနရာတစ္ခုလည္းျဖစ္ပါတယ္။

copy @ သုတဇုန္